Suy Niệm Chúa Nhật XXX Thường Niên A: Hai Giới Răn, Một Tình Yêu

Phụng vụ Lời Chúa hôm nay đưa chúng ta về điều cốt yếu của đời sống Kitô hữu: vị trí tối thượng của tình yêu. “Mến Chúa, yêu người” là hai giới răn cùng diễn tả một đòi hỏi duy nhất: sống yêu thương. Không thể tách rời nhau, hai giới răn trở thành nguyên lý nền tảng của đời sống đức tin, bản tóm lược Lề Luật và lời các ngôn sứ. “Mến Chúa, yêu người” có khi đòi chúng ta bước qua cửa hẹp, nhưng chính con đường ấy dẫn chúng ta vào sự sống rộng mở của Thiên Quốc.
1. Giữa muôn điều luật, đâu là điều cốt yếu?
Thánh Matthêu thuật lại rằng, sau khi nghe tin Chúa Giêsu làm cho nhóm Xađốc phải im tiếng về vấn đề kẻ chết sống lại, những người Pharisêu họp nhau lại. Một người thông luật trong nhóm hỏi để thử Người: “Thưa Thầy, trong sách Luật Môsê, điều răn nào là điều răn trọng nhất?” Đằng sau một câu hỏi về điều thánh thiện lại là ý định thử thách người đối thoại. Họ viện đến Lề Luật để chất vấn chính Đấng đến kiện toàn Lề Luật. Câu chuyện cũng đặt chúng ta trước một câu hỏi: tôi tìm đến Lời Chúa để được biến đổi, hay để củng cố những phán đoán sẵn có của mình?
Theo cách đếm của truyền thống Do Thái, Luật Môsê gồm 613 điều, trong đó có 248 lệnh truyền và 365 lệnh cấm. Giữa nhiều quy định liên quan đến đời sống phụng tự và sinh hoạt hằng ngày, việc xác định điều nào giữ vị trí hàng đầu là một vấn đề đáng quan tâm. Câu hỏi của người thông luật vì thế chạm đến một vấn đề có thật: đâu là điều cốt yếu giúp con người hiểu và sống toàn bộ Lề Luật?
Chúa Giêsu trả lời bằng cách nối kết hai lời đã có trong Kinh Thánh: lời mời gọi yêu mến Thiên Chúa trong sách Đệ nhị luật và giới răn yêu người thân cận trong sách Lêvi. Người nói: “Ngươi phải yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn ngươi”, rồi thêm: “Ngươi phải yêu người thân cận như chính mình” (Mt 22,37.39; x. Đnl 6,5; Lv 19,18). Câu trả lời ngắn gọn nhưng mở ra chiều sâu của toàn bộ Lề Luật: mọi giới răn phải được hiểu và thực hành trong ánh sáng của tình yêu.
2. Hai giới răn, một tình yêu
Điểm nổi bật trong lời dạy của Chúa Giêsu là Người đặt hai giới răn trong mối liên hệ không thể phân ly. Yêu mến Thiên Chúa phải dẫn đến yêu thương tha nhân; và đối với người Kitô hữu, tình yêu tha nhân được nuôi dưỡng từ lòng yêu mến Thiên Chúa. Người ta không thể thành thật tìm kiếm Thiên Chúa mà cố tình khép lòng trước con người. Tha nhân không phải là kẻ cản đường chúng ta đến với Chúa, nhưng là người chúng ta được mời gọi yêu thương trên chính hành trình ấy.
Tuy nhiên, Chúa Giêsu không đồng hóa mến Chúa với yêu người, cũng không để giới răn này thay thế giới răn kia. Chúng ta không được nhân danh việc phụng thờ Thiên Chúa để xao lãng con người, cũng không thể lấy việc phục vụ con người làm lý do khép lại tương quan với Thiên Chúa. Điều được mời gọi không phải là lựa chọn giữa Chúa và tha nhân, nhưng là yêu mến Thiên Chúa hết lòng và yêu thương tha nhân như chính mình.
3. Mến Chúa nơi người anh em
Con người được dựng nên theo hình ảnh Thiên Chúa. Làm sao chúng ta có thể nói mình yêu mến Người, nếu lại dửng dưng trước hình ảnh của Người ngay bên cạnh? Chúa Giêsu còn đồng hóa mình với những anh em bé nhỏ: điều chúng ta làm cho họ, Người đón nhận như làm cho chính Người (x. Mt 25,40). Bởi thế, lòng yêu mến Thiên Chúa phải mang lấy một hình hài cụ thể trong cách chúng ta nhìn, lắng nghe, đối xử và phục vụ tha nhân.
Có khi chúng ta sốt sắng trong nhà thờ nhưng lại lạnh nhạt với người bên cạnh; tha thiết cầu xin lòng thương xót mà không sẵn lòng tha thứ; nhiệt thành bảo vệ điều thánh thiêng nhưng dễ làm tổn thương phẩm giá con người. Khi ấy, điều cần xét lại là khoảng cách giữa lời tuyên xưng và cách sống của mình.
4. Từ lời kinh đến cuộc sống
Người Kitô hữu đi từ nhà thờ vào cuộc sống, rồi mang cuộc sống trở về trong lời cầu nguyện. Giữa đời thường, họ gặp Chúa nơi anh chị em; trước nhan Chúa, họ mang theo những vui buồn, khổ đau và hy vọng của anh chị em mình. Phụng tự nuôi dưỡng lòng bác ái, và lòng bác ái làm chứng cho sự chân thật của việc phụng tự. Dấn thân cho công bằng, hòa bình và hòa giải vì thế là một cách cụ thể để sống đức tin, trong khi vẫn dành cho Thiên Chúa vị trí tối thượng trong đời mình.
5. Thập giá – nơi tình yêu nên trọn
Chúa Giêsu đã sống trọn vẹn điều Người truyền dạy. Trên thập giá, lòng vâng phục Chúa Cha và tình yêu dành cho nhân loại gặp nhau trong cùng một hành vi tự hiến: Người vâng phục cho đến chết và hiến mạng sống vì những người mình yêu (x. Pl 2,8; Ga 15,13). Chiêm ngắm thập giá, chúng ta có thể nhận ra nơi thanh dọc lời mời gọi hướng trọn về Chúa Cha, và nơi thanh ngang vòng tay mở rộng đón lấy nhân loại. Hai chiều ấy gặp nhau nơi trái tim Đức Kitô.
Người Kitô hữu được mời gọi nên đồng hình đồng dạng với Người: tôn vinh Chúa Cha bằng một đời sống yêu thương, và yêu thương anh chị em bằng chính tình yêu đã lãnh nhận từ Chúa. “Mến Chúa, yêu người” trở thành chính lộ về Thiên Quốc khi được viết nên bằng những chọn lựa cụ thể mỗi ngày.
CẦU NGUYỆN
Lạy Chúa Giêsu,
Chúa đã đến thế gian
để tỏ cho chúng con biết Thiên Chúa là tình yêu,
và trao ban tình yêu ấy bằng chính cuộc đời mình.
Chúa mời gọi chúng con:
“Anh em hãy yêu thương nhau
như Thầy đã yêu thương anh em.”
Chúng con nhận thấy:
yêu thương hời hợt thì dễ,
nhưng yêu người như chính mình thật chẳng dễ dàng.
Yêu người hợp ý, dễ mến thì dễ,
nhưng yêu người làm chúng con tổn thương,
kiên nhẫn với người thường gây phiền toái,
và ở lại bên người chẳng thể đáp đền
lại đòi chúng con ra khỏi chính mình.
Lời Chúa chạm đến những nơi
chúng con còn muốn giữ riêng:
cái tôi cần được đề cao,
quyền lợi không muốn nhường,
và những thành kiến chưa chịu buông bỏ.
Xin đặt trái tim chúng con
trong Trái Tim rất thánh của Chúa,
để mỗi ngày chúng con được học lại cách yêu thương.
Xin cho lời kinh không khép lại nơi môi miệng,
nhưng mở đôi tay chúng con để phục vụ;
cho lòng mến Chúa được nhận ra
trong cách chúng con đối xử với từng người.
Ước gì chúng con biết sống hết lòng
vì vinh danh Thiên Chúa
và hạnh phúc của tha nhân.
Amen.