LỄ ĐỨC MẸ MÂN CÔI

Cv 1,12-14; Gl 4,4-7; Lc 1,26-38

CÙNG ĐỨC MARIA CHIÊM NGẮM ĐỨC KITÔ

Lễ Đức Mẹ Mân Côi đưa chúng ta đến với một lời kinh rất quen thuộc trong đời sống của Giáo hội. Nhiều người đã biết lần chuỗi từ thuở nhỏ; nhiều gia đình vẫn giữ thói quen đọc kinh Mân Côi mỗi tối; và trong những lúc vui mừng cũng như khi gặp thử thách, đau khổ, người tín hữu thường tìm đến với Đức Maria qua tràng chuỗi Mân Côi. Tuy nhiên, vì quá quen thuộc, đôi khi chúng ta có thể đọc kinh Mân Côi như một thói quen mà chưa đi sâu vào ý nghĩa của lời kinh ấy.

Phụng vụ Lời Chúa hôm nay giúp chúng ta khám phá chiều sâu của kinh Mân Côi. Tin Mừng đưa chúng ta về Nadarét, nơi Đức Maria lắng nghe Lời Chúa và đáp lại bằng tiếng “Xin vâng”. Bài đọc thứ hai cho thấy qua Đức Maria, Con Thiên Chúa đã bước vào lịch sử nhân loại để chúng ta được nhận làm nghĩa tử. Còn bài đọc thứ nhất trình bày Đức Maria hiện diện giữa cộng đoàn các môn đệ, cùng họ đồng tâm nhất trí và chuyên cần cầu nguyện.

Ba hình ảnh ấy cũng giúp chúng ta hiểu sâu hơn ý nghĩa của kinh Mân Côi. Lần chuỗi không phải là dừng lại nơi Đức Maria, nhưng là cùng với Mẹ hướng về Đức Giêsu và chiêm ngắm những mầu nhiệm của Người. Thánh Gioan Phaolô II khẳng định rằng kinh Mân Côi, tuy mang đậm nét Maria, nhưng tự bản chất là một lời kinh có trọng tâm là Đức Kitô; đồng thời, ngài mời gọi chúng ta “chiêm ngắm dung nhan Đức Kitô cùng với Đức Maria” (Tông thư Rosarium Virginis Mariae, số 1; 3).

 Từ ánh sáng của Lời Chúa và ý nghĩa của kinh Mân Côi, chúng ta cùng hướng về ba lời mời gọi: cùng Đức Maria lắng nghe Lời Chúa, cùng Đức Maria đón nhận Đức Kitô và cùng Đức Maria sống mầu nhiệm Đức Kitô.

1. Cùng Đức Maria lắng nghe Lời Chúa

Tin Mừng hôm nay đưa chúng ta vào một trong những giây phút quyết định của lịch sử cứu độ. Sứ thần Gáprien được Thiên Chúa sai đến gặp một trinh nữ tại Nadarét. Sau lời chào của sứ thần và cuộc đối thoại trong đức tin, Đức Maria thưa: “Vâng, tôi đây là nữ tỳ của Chúa, xin Chúa cứ làm cho tôi như lời sứ thần nói” (Lc 1,38). Tiếng “Xin vâng” ấy không xuất hiện cách đột ngột. Trước khi thưa “Xin vâng”, Đức Maria đã lắng nghe. Mẹ nghe lời chào của sứ thần; Mẹ suy nghĩ về ý nghĩa của lời ấy; Mẹ đặt câu hỏi: “Việc ấy sẽ xảy ra cách nào, vì tôi không biết đến việc vợ chồng!” (Lc 1,34); rồi sau khi được sứ thần giải thích về chương trình của Thiên Chúa, Mẹ trao phó hoàn toàn đời mình cho Người. Như vậy, đức tin của Đức Maria không phải là một sự chấp nhận thiếu suy nghĩ, nhưng là thái độ mở lòng trước Lời Chúa, suy niệm Lời Chúa và để Lời Chúa hướng dẫn cuộc đời.

Đây cũng là thái độ cần có khi chúng ta lần chuỗi Mân Côi. Những kinh Kính Mừng được lặp lại không nhằm làm cho tâm trí chúng ta dừng lại ở những công thức, nhưng tạo nên nhịp điệu của lời cầu nguyện, giúp chúng ta đi vào các mầu nhiệm của Tin Mừng. Trong từng mầu nhiệm Vui, Sáng, Thương và Mừng, chúng ta được mời gọi lắng nghe Lời Chúa và chiêm ngắm những gì Thiên Chúa đã thực hiện nơi Đức Kitô. Thánh Gioan Phaolô II nhấn mạnh rằng kinh Mân Côi tự bản chất là một lời kinh chiêm niệm; nếu thiếu chiều kích chiêm niệm, kinh Mân Côi sẽ mất đi ý nghĩa và có nguy cơ trở thành sự lặp lại máy móc những công thức (x. Tông thư Rosarium Virginis Mariae, số 12). Vì thế, giá trị của kinh Mân Côi không chỉ nằm ở việc chúng ta đọc được bao nhiêu chuỗi, nhưng còn ở chỗ qua lời kinh ấy, chúng ta có thực sự mở lòng để lắng nghe và đón nhận Lời Chúa hay không.

Trong cuộc sống, chúng ta nghe rất nhiều tiếng nói: tiếng của dư luận, của mạng xã hội, của những lo toan, tính toán và mong muốn riêng. Những tiếng nói ấy có thể mạnh đến mức làm chúng ta không còn nhận ra tiếng Chúa. Đức Maria dạy chúng ta biết thinh lặng và mở lòng lắng nghe. Mỗi khi cầm tràng chuỗi, chúng ta có thể tự hỏi: Chúa đang muốn nói gì với tôi qua mầu nhiệm tôi đang suy ngắm? Người muốn tôi thay đổi điều gì? Người đang mời gọi tôi đón nhận điều gì? Nếu được đọc như thế, kinh Mân Côi trở thành một trường học lắng nghe Lời Chúa. Chúng ta cùng Đức Maria lắng nghe, để rồi cũng có thể thưa với Chúa trong từng hoàn cảnh của cuộc đời: “Xin Chúa cứ làm cho tôi như lời sứ thần nói.”

2. Cùng Đức Maria đón nhận Đức Kitô

Lắng nghe Lời Chúa dẫn Đức Maria đến một bước sâu hơn: đón nhận chính Đức Kitô. Thánh Phaolô diễn tả mầu nhiệm ấy trong bài đọc thứ hai: “Khi thời gian tới hồi viên mãn, Thiên Chúa đã sai Con mình tới, sinh làm con một người đàn bà” (Gl 4,4). Câu nói ngắn gọn ấy đặt Đức Maria vào trong mầu nhiệm Nhập Thể. Thiên Chúa đã chọn Mẹ để Con Một của Người mang lấy thân phận con người. Nhưng điều quan trọng là Đức Maria không giữ Đức Giêsu cho riêng mình. Mẹ đón nhận Người để trao ban Người cho nhân loại. Từ Bêlem đến Nadarét, từ Cana đến đồi Canvê, cuộc đời Đức Maria luôn gắn với Đức Kitô và luôn hướng con người về với Người.

Điều này giúp chúng ta hiểu đúng kinh Mân Côi. Kinh Mân Côi là lời kinh kính Đức Maria, nhưng trung tâm của kinh Mân Côi là Đức Giêsu Kitô. Chính tên “Giêsu” nằm ở trung tâm kinh Kính Mừng. Các mầu nhiệm của kinh Mân Côi cũng chính là những mầu nhiệm của Đức Kitô: Người nhập thể và sống cuộc đời ẩn dật; Người loan báo Nước Thiên Chúa; Người chịu khổ nạn và chết trên Thập Giá; Người sống lại và được tôn vinh. Thánh Gioan Phaolô II diễn tả rất đẹp rằng Đức Maria đã sống với “đôi mắt hướng về Đức Kitô” và ghi nhớ từng lời của Người; những kỷ niệm về Đức Giêsu được ghi khắc trong tâm hồn Mẹ, và theo một nghĩa nào đó, đã trở thành “tràng Mân Côi” mà Mẹ không ngừng suy niệm trong suốt cuộc đời trần thế (x. Tông thư Rosarium Virginis Mariae, số 11).

Bởi vậy, mỗi lần lần chuỗi, chúng ta được mời gọi chiêm ngắm Đức Giêsu bằng ánh mắt của Đức Maria. Trong mầu nhiệm Vui, chúng ta chiêm ngắm Người đến trong thân phận con người và chia sẻ kiếp sống của chúng ta. Trong mầu nhiệm Sáng, chúng ta bước theo Người trên những nẻo đường loan báo Tin Mừng. Trong mầu nhiệm Thương, chúng ta đứng với Đức Maria bên Thập Giá. Trong mầu nhiệm Mừng, chúng ta chiêm ngắm chiến thắng của Người trên tội lỗi và sự chết. Như thế, đọc kinh Mân Côi không phải là tìm đến với Đức Maria thay cho Đức Kitô, nhưng là cùng Đức Maria đến gần Đức Kitô hơn. Mẹ không giữ ánh mắt của chúng ta lại nơi Mẹ; Mẹ dẫn ánh mắt và tâm hồn chúng ta hướng về Đức Kitô.

Điều cần chúng ta tự hỏi là: sau nhiều năm lần chuỗi, chúng ta có hiểu Đức Giêsu hơn, yêu mến Người hơn và gắn bó với Người hơn không? Nếu mỗi ngày đọc kinh Mân Côi mà chúng ta ngày càng biết sống hiền lành hơn, biết tha thứ hơn, biết phục vụ hơn, biết đón nhận Thập Giá hơn và tín thác hơn, thì tràng chuỗi đang thực sự giúp chúng ta để Đức Kitô đi vào và biến đổi cuộc đời mình. Cùng Đức Maria chiêm ngắm Đức Kitô cuối cùng phải dẫn đến việc để Đức Kitô sống trong chúng ta.

3. Cùng Đức Maria sống mầu nhiệm Đức Kitô

Bài đọc thứ nhất đưa chúng ta đến một hình ảnh khác của Đức Maria. Sau khi Đức Giêsu được rước lên trời, các Tông Đồ trở về Giêrusalem. Sách Công vụ kể: “Tất cả các ông đều đồng tâm nhất trí, chuyên cần cầu nguyện cùng với mấy người phụ nữ, với bà Maria thân mẫu Đức Giêsu, và với anh em của Đức Giêsu” (Cv 1,14). Đức Maria của ngày Truyền Tin giờ đây hiện diện giữa cộng đoàn Hội Thánh. Mẹ đã thưa “Xin vâng” tại Nadarét; Mẹ đã đi với Đức Giêsu trên những chặng đường của Người; Mẹ đứng dưới chân Thập Giá; và giờ đây Mẹ lại cùng các môn đệ cầu nguyện trong khi chờ đợi Chúa Thánh Thần. Hành trình của Đức Maria cho thấy: Lời Chúa được lắng nghe phải trở thành Đức Kitô được đón nhận, và Đức Kitô được đón nhận phải trở thành một đời sống được biến đổi. Chiêm niệm không làm con người xa rời cuộc sống, nhưng giúp họ sống sâu hơn điều mình đã chiêm ngắm.

Đó cũng phải là hoa trái của kinh Mân Côi. Chúng ta không thể kết thúc việc lần chuỗi ở lời “Amen” cuối cùng. Những mầu nhiệm vừa suy ngắm phải tiếp tục đi vào đời sống. Mầu nhiệm Vui mời chúng ta biết đón nhận và trao ban. Mầu nhiệm Sáng mời chúng ta trở nên chứng nhân Tin Mừng. Mầu nhiệm Thương dạy chúng ta biết yêu thương và trung thành trong thử thách. Mầu nhiệm Mừng giúp chúng ta sống bằng niềm hy vọng và hướng về sự sống đời đời. Thánh Gioan Phaolô II dạy rằng kinh Mân Côi là một hành trình loan báo và đào sâu mầu nhiệm Đức Kitô, nhằm uốn nắn người Kitô hữu theo trái tim Đức Kitô (x. Tông thư Rosarium Virginis Mariae, số 17). Đây chính là đích điểm của việc lần chuỗi: không chỉ để chúng ta biết thêm về Đức Giêsu, nhưng để chúng ta trở nên giống Người hơn.

Vì thế, người thường xuyên lần chuỗi Mân Côi phải là người ngày càng biết xây dựng hiệp nhất, bởi Đức Maria đã cầu nguyện giữa một cộng đoàn “đồng tâm nhất trí”. Người lần chuỗi phải biết đem bình an vào gia đình thay vì gây chia rẽ; biết tha thứ thay vì giữ mãi lỗi lầm; biết đến gần người đau khổ thay vì thờ ơ; biết phục vụ thay vì chỉ tìm quyền lợi cho mình. Một gia đình đọc kinh Mân Côi mỗi tối sẽ càng đẹp hơn nếu sau lời kinh, các thành viên biết nói với nhau những lời yêu thương, biết nhường nhịn, tha thứ và cùng nhau chia sẻ những gánh nặng trong cuộc sống. Khi ấy, tràng chuỗi không chỉ nằm trong tay, nhưng đã đi vào tâm hồn và cuộc sống. Những lời Kinh Kính Mừng được đọc bằng môi miệng trở thành những chọn lựa theo Tin Mừng được thể hiện trong đời sống. Đó là lúc chúng ta thực sự cùng Đức Maria sống mầu nhiệm Đức Kitô. Và đó cũng là hoa trái đích thực của việc chiêm ngắm: điều chúng ta nhìn thấy nơi Đức Kitô dần trở thành điều chúng ta sống trong chính cuộc đời mình.

Kết luận

Lễ Đức Mẹ Mân Côi hôm nay mời gọi chúng ta đừng để một lời kinh rất quen thuộc trở thành một lời kinh chỉ được đọc theo thói quen. Mỗi lần cầm tràng chuỗi trong tay, chúng ta hãy bước vào hành trình với Đức Maria: lắng nghe Lời Chúa để đón nhận Đức Kitô, và đón nhận Đức Kitô để sống mầu nhiệm của Người giữa cuộc đời.

Giữa một cuộc sống nhiều tiếng ồn và lo toan, xin Đức Maria dạy chúng ta biết thinh lặng để nghe tiếng Chúa. Giữa những bất an và thử thách, xin Mẹ giúp chúng ta biết nhìn mọi biến cố bằng ánh sáng của Đức Kitô. Và qua từng hạt Mân Côi mỗi ngày, xin Mẹ dẫn chúng ta đến gần Con của Mẹ hơn, để những gì chúng ta chiêm ngắm trong lời kinh dần trở thành những gì chúng ta sống bằng chính cuộc đời mình.

Lạy Đức Mẹ Mân Côi, xin dẫn chúng con đến với Đức Giêsu, Con của Mẹ. Amen.

Lm. Anthony Trung Thành