Hiệp Thông Và Nên Một Trong Thánh Thể (Suy niệm Lễ Mình và Máu Thánh Chúa Kitô – năm A)

HIỆP THÔNG VÀ NÊN MỘT TRONG THÁNH THỂ

(Suy niệm Lễ Mình và Máu Thánh Chúa Kitô – năm A)

Jos. Vinc. Ngọc Biển

Khi tham dự đại lễ Mình và Máu Thánh Chúa Kitô, tâm trí người Công giáo thường hướng ngay về một chân lý cốt lõi: Thánh Thể là của ăn nuôi dưỡng linh hồn. Điều này hoàn toàn đúng thực tế và dựa trên chính lời khẳng định của Chúa Giêsu: “Tôi là bánh trường sinh từ trời xuống. Ai ăn bánh này, sẽ được sống muôn đời” (Ga 6,51).

Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn nhận Bí tích Thánh Thể như một phương thế bồi dưỡng đạo đức cá nhân, thì cái nhìn ấy mới chỉ đi được một nửa chặng đường. Qua các bài đọc Lời Chúa, Giáo hội muốn người tín hữu nhận ra một chiều kích rộng lớn hơn: Thánh Thể là Bí tích của sự Hiệp thông để nên một. Đây không phải là một lý thuyết trừu tượng, mà là một ơn ban đòi hỏi phải thay đổi cách con người sống với Chúa và với tha nhân.

Mầu nhiệm biến đổi này vừa là sự nối kết trọn vẹn, vừa là bước nhảy vọt vượt bậc từ những đường lối mà Thiên Chúa đã tiệm tiến chuẩn bị trong lịch sử cứu độ.

1. Từ hình bóng Cựu Ước đến Thực Tại Tân Ước

Mạch suy tư này được bắt đầu từ lịch sử cứu độ trong Cựu Ước. Sách Đệ Nhị Luật ghi lại lời ông Môisê nhắc nhở dân Do Thái về chặng đường bốn mươi năm trong hoang mạc. Khi dân đói khát, Thiên Chúa đã cho nước từ tảng đá hoa cương chảy ra và ban man-na nuôi sống họ (x. Đnl 8,15-16). Nhưng ông Môisê cũng lưu ý rằng, man-na hay nước từ đá đều là những thứ vật chất có hạn; dân ăn rồi theo năm tháng ai nấy cũng đều phải chết. Những phép lạ đó mới chỉ là hình bóng chuẩn bị cho một thực tại lớn lao hơn ở thời Tân Ước.

Đến thời viên mãn, Chúa Giêsu đã biến hình bóng ấy thành hiện thực bằng chính thân xác Ngài. Ngài không làm phép lạ để người ta ăn no bụng một vài bữa, mà Ngài bẻ chính mạng sống mình ra khi tuyên bố: : “Bánh tôi sẽ ban tặng, chính là thịt tôi đây, để cho thế gian được sống” (Ga 6,51). Như vậy, khi lập Bí tích Thánh Thể, Chúa Giêsu trao ban chính sự sống thần linh của Ngài để tháp nhập con người vào sự sống của Thiên Chúa.

Sự tháp nhập này tạo nên một tương quan kép: một mặt đưa con người lên cao với Thiên Chúa, mặt khác lại đẩy con người về phía tha nhân, biến mối tương quan cá vị thành một sự gắn kết cộng đoàn không thể tách rời.

2. Chiều kích ngang: Dự phần vào một Thân Thể

Để hiểu rõ hơn việc rước lễ tác động thế nào đến mối quan hệ giữa người với người, chúng ta cần nhìn vào thư thứ nhất của Thánh Phaolô gửi tín hữu Côrintô. Ngài dùng từ “dự phần” (Koinonia) để giải thích: “Khi chúng ta nâng chén chúc tụng mà tạ ơn Thiên Chúa, há chẳng phải là dự phần vào Máu Đức Kitô sao? Khi chúng ta bẻ Bánh Thánh, há chẳng phải là dự phần vào Thân Thể Đức Kitô sao?” (1 Cr 10,16).

Ở điểm này, thần học Giáo hội làm rõ một thực tế: Thân Thể Đức Kitô không chỉ là Tấm Bánh trên bàn thờ, mà còn là chính Giáo hội, là cộng đoàn những người đang cùng chung một đức tin. Thánh Phaolô lập luận rất thực tế: “Bởi vì chỉ có một tấm Bánh, và tất cả chúng ta chia sẻ cùng một Bánh ấy, nên tuy nhiều người, chúng ta cũng chỉ là một thân thể” (1 Cr 10,17).

Đây chính là chiều kích ngang của Bí tích Thánh Thể. Khi các tín hữu cùng lên rước Chúa, cộng đoàn không chỉ thiết lập một sợi dây liên kết dọc với Chúa Giêsu, mà còn đang được gắn kết chặt chẽ với nhau. Ý thức này là lý do vì sao Sách Tông đồ Công vụ mô tả Giáo hội sơ khai rất sống động: các tín hữu chuyên cần nghe các Tông Đồ giảng dạy, luôn hiệp thông, siêng năng tham dự lễ bẻ bánh, và cầu nguyện không ngừng (x. Cv 2,42). Họ không đi xem lễ một mình, họ sống mầu nhiệm đó cùng nhau.

Dẫu lý thuyết thần học rất rõ ràng, nhưng thực tế đời sống đạo hằng ngày luôn là một cuộc giằng co giữa ý thức thánh thiêng và những giới hạn ích kỷ của con người.

3. Chất vấn lương tâm và áp dụng vào đời sống người tín hữu Việt Nam

Từ nền tảng Kinh Thánh ấy, người Kitô hữu phải nhìn thẳng vào thực tế đời sống đạo. Nhiều người hiện nay vẫn đi dự tiệc Thánh Thể với một thói quen thụ động. Có những lúc, người ta lên rước lễ rồi trở về chỗ ngồi, nghĩ rằng giờ đây chỉ có “Chúa với con là đủ”, rồi vô tình rơi vào sự dửng dưng trước những người xung quanh.

Nếu rước Mình Thánh Chúa mà trong lòng vẫn nuôi sự ghen ghét, vẫn gây chia rẽ trong gia đình, họ đạo, hay khép lòng trước nỗi đau của hàng xóm, thì việc rước lễ đó chưa sinh hoa trái. Chúng ta không thể thưa “Amen” để đón nhận Chúa Giêsu là Đầu, rồi lại dùng lời nói, hành động để làm tổn thương tha nhân là các chi thể của Ngài. Thánh Gioan đã cảnh báo: “Nếu ai nói: ‘Tôi yêu mến Thiên Chúa’ mà lại ghét anh em mình, người ấy là kẻ nói dối” (1 Ga 4,20).

Đối với người Công giáo Việt Nam, truyền thống văn hóa luôn coi trọng tình nghĩa gia đình và sự đùm bọc xóm làng. Khi đón nhận Thánh Thể, những giá trị ấy cần được nâng lên một tầm cao mới. Sống mầu nhiệm Thánh Thể trong đời thường nghĩa là chấp nhận để cuộc đời mình được bẻ ra như Tấm Bánh trên bàn thờ.

Điều này đòi hỏi người tín hữu biết nhường nhịn, sẵn sàng tha thứ cho những va chạm nhỏ nhen thường nhật. Đồng thời, mỗi người cần bớt đi sự ích kỷ để nhận ra và giúp đỡ những mảnh đời nghèo khó, bệnh tật ngay trong xứ đạo hay tại nơi mình làm việc, và biết chung tay xây dựng sự hiệp nhất cộng đoàn.

Khi những nghĩa cử yêu thương này hòa quyện với ân sủng từ bàn thờ, đó cũng là lúc lời kinh cầu trên môi miệng đạt đến cứu cánh tối hậu mà Thiên Chúa mong muốn.

Mục đích cuối cùng của mầu nhiệm Thánh Thể đã được Chúa Giêsu nói rõ trong lời nguyện hiến tế: “Để họ được hoàn toàn nên một; như thế, thế gian sẽ nhận biết là chính Cha đã sai con” (x. Ga 17,23).

Xin Chúa cho mỗi người chúng ta, khi đón nhận Mình và Máu Thánh Chúa, không chỉ tìm kiếm một chỗ dựa tâm linh cho riêng mình, nhưng biết mở lòng ra để đón nhận nhau, trở thành những chứng nhân đích thực của Bí tích Tình Yêu ngay trong cuộc sống hôm nay. Amen.

Thánh Thể – Nguồn Sống Và Sức Mạnh Hiệp Thông

Lm. Anthony Trung Thành

Có những người mỗi ngày đều được ăn no mặc ấm nhưng tâm hồn vẫn trống vắng. Có những gia đình không thiếu cơm bánh nhưng lại thiếu bình an và hạnh phúc. Có những người sở hữu nhiều của cải vật chất nhưng vẫn cảm thấy cuộc đời mình thiếu một điều gì đó sâu xa mà không gì ở trần gian có thể lấp đầy.

Những thực tại ấy cho thấy con người không chỉ đói khát những nhu cầu vật chất. Trong sâu thẳm tâm hồn, mỗi người còn mang nơi mình một cơn đói lớn hơn: đói chân lý, đói tình yêu, đói ý nghĩa cuộc sống và sâu xa hơn là đói khát Thiên Chúa. Chính vì thế, dù văn minh vật chất ngày càng phát triển, con người vẫn không ngừng tìm kiếm một nguồn sống có thể đem lại hạnh phúc đích thực và bền vững.

Phụng vụ Lễ Mình và Máu Thánh Chúa Kitô hôm nay giúp chúng ta khám phá nguồn sống đích thực ấy. Qua các bài đọc, Hội Thánh mời gọi chúng ta chiêm ngắm hành trình kỳ diệu của tình yêu Thiên Chúa dành cho con người: từ manna trong sa mạc đến Bánh Hằng Sống là chính Đức Kitô, và từ bàn tiệc Thánh Thể đến đời sống hiệp thông của Hội Thánh. Hành trình ấy cho thấy Thiên Chúa không ngừng dẫn đưa con người đi từ chỗ nhận ra mình sống nhờ Người, đến chỗ được tham dự vào chính sự sống của Người, và sau cùng được quy tụ thành một cộng đoàn hiệp thông để thi hành sứ mạng giữa trần gian.

1. Sa mạc dạy con người biết mình sống nhờ Thiên Chúa

Bài đọc I đưa chúng ta trở về hành trình bốn mươi năm dân Israel băng qua sa mạc sau khi được giải thoát khỏi ách nô lệ Ai Cập. Đó không chỉ là một cuộc hành trình địa lý, nhưng còn là một cuộc hành trình đức tin. Trong kế hoạch của Thiên Chúa, sa mạc không chỉ là nơi dân Người đi ngang qua, mà còn là nơi Người đào luyện họ để nhận ra rằng con người sống nhờ Thiên Chúa.

Sa mạc là nơi của thiếu thốn, bất an và thử thách. Ở đó, dân Israel không còn những bảo đảm quen thuộc của cuộc sống. Họ phải đối diện với đói khát, với sự mong manh và giới hạn của chính mình. Chính trong hoàn cảnh ấy, Thiên Chúa giúp họ nhận ra rằng con người không chỉ sống nhờ cơm bánh, sức riêng hay những bảo đảm vật chất, nhưng trước hết sống nhờ lời Người, nhờ tình thương và sự quan phòng của Người.

Sách Đệ Nhị Luật cho biết Thiên Chúa đã để dân trải qua cơn đói rồi mới ban manna từ trời xuống. Qua kinh nghiệm ấy, Người dạy họ hiểu rằng sự sống là một hồng ân đến từ Thiên Chúa. Mỗi ngày nhận manna là mỗi ngày dân Israel học biết sống trong tâm tình tín thác và cậy dựa vào sự quan phòng của Người.

Vì thế, manna không chỉ là lương thực nuôi thân xác. Manna còn là dấu chỉ của tình yêu trung tín và sự chăm sóc không ngừng của Thiên Chúa. Qua từng hạt manna, dân Israel được nhắc nhớ rằng Thiên Chúa vẫn hiện diện, vẫn đồng hành và vẫn nuôi dưỡng họ từng ngày.

Nhờ đó, sa mạc trở thành trường học của đức tin. Chính nơi thiếu thốn, dân Chúa học biết cậy dựa vào Thiên Chúa; chính nơi yếu đuối, họ học biết tín thác vào quyền năng của Người; và chính khi không còn chỗ dựa nào khác, họ khám phá rằng Thiên Chúa là nền tảng vững chắc nhất của cuộc đời.

Tuy nhiên, manna chỉ là một dấu chỉ hướng con người đến hồng ân lớn lao hơn mà Thiên Chúa sẽ ban trong thời viên mãn. Đó là lý do Đức Giêsu nhắc lại biến cố manna trong Tin Mừng hôm nay để chuẩn bị mặc khải về chính Người, Đấng mà Thiên Chúa sai đến làm của ăn nuôi dưỡng nhân loại.

2. Con người được mời gọi tham dự vào sự sống của Thiên Chúa

Nếu manna giúp dân Israel nhận ra họ sống nhờ Thiên Chúa, thì Đức Giêsu còn mặc khải một chân lý kỳ diệu hơn nữa: Thiên Chúa không chỉ muốn nuôi dưỡng con người bằng những ân ban của Người, nhưng còn muốn cho con người được tham dự vào chính sự sống thần linh của Người.

Đó là nội dung trọng tâm của Tin Mừng hôm nay khi Đức Giêsu tuyên bố: “Tôi là bánh hằng sống từ trời xuống. Ai ăn bánh này, sẽ được sống muôn đời. Và bánh tôi sẽ ban tặng, chính là thịt tôi đây, để cho thế gian được sống” (Ga 6,51). Lời khẳng định ấy đã gây nên sự ngỡ ngàng và phản đối nơi những người đang nghe Người. Họ tranh luận với nhau: “Làm sao ông này có thể lấy thịt mình cho chúng ta ăn được?” (Ga 6,52). Đối với lý trí tự nhiên, điều đó thật khó chấp nhận. Thế nhưng, Đức Giêsu không hề rút lại lời mình đã nói. Trái lại, Người còn khẳng định mạnh mẽ hơn: “Thịt tôi thật là của ăn và Máu tôi thật là của uống” (Ga 6,55). Qua những lời này, Đức Giêsu mặc khải mầu nhiệm Thánh Thể. Người không chỉ ban cho nhân loại một giáo huấn hay một đạo lý sống, nhưng trao ban chính bản thân mình. Người trở thành lương thực để nuôi dưỡng dân Chúa qua mọi thời đại.

Tuy nhiên, Thánh Thể không thể tách rời khỏi Hy tế Thập Giá. Khi nói: “Bánh tôi sẽ ban chính là thịt tôi để cho thế gian được sống”, Đức Giêsu đang hướng tới cuộc khổ nạn cứu độ của Người. Thân mình được trao ban trong Thánh Thể chính là thân mình sẽ bị hiến tế trên thập giá; Máu được trao ban trong Thánh Thể chính là máu sẽ đổ ra để cứu chuộc nhân loại. Vì thế, mỗi Thánh lễ không phải là một nghi thức tưởng niệm thuần túy, nhưng là sự hiện tại hóa Hy tế duy nhất của Đức Kitô. Điều đã diễn ra một lần trên đồi Canvê nay trở nên hiện diện cách bí tích trên bàn thờ, để mọi thế hệ tín hữu được thông phần vào công trình cứu độ của Người.

Chính vì thế, Đức Giêsu khẳng định: “Ai ăn thịt và uống máu tôi thì có sự sống đời đời” (Ga 6,54). Khi rước Mình và Máu Thánh Chúa, chúng ta không chỉ đón nhận một lương thực thiêng liêng, nhưng đón nhận chính Đức Kitô chịu chết và phục sinh. Người ở lại trong chúng ta, và chúng ta được ở lại trong Người. Nhờ đó, chúng ta được tham dự vào sự sống thần linh mà Thiên Chúa muốn trao ban cho nhân loại.

Đó là lý do Giáo lý Hội Thánh Công Giáo khẳng định: “Bí tích Thánh Thể là nguồn mạch và chóp đỉnh của toàn thể đời sống Kitô giáo” (GLHTCG 1324). Thánh Gioan Phaolô II cũng quả quyết: “Hội Thánh sống nhờ Thánh Thể.” Quả thật, suốt dòng lịch sử hơn hai ngàn năm qua, Hội Thánh đã được nuôi dưỡng và lớn lên nhờ Thánh Thể. Các thánh tử đạo đã tìm được sức mạnh để trung thành giữa bách hại; các vị thánh đã kín múc nơi Thánh Thể nguồn động lực để nên thánh; và biết bao thế hệ tín hữu đã tìm thấy nơi đây nguồn bình an, niềm hy vọng và sức mạnh cho cuộc sống.

3. Thánh Thể xây dựng sự hiệp thông và sứ mạng của Hội Thánh

Thánh Thể không chỉ là quà tặng Chúa ban cho từng cá nhân, nhưng còn là bí tích làm nên Hội Thánh. Nếu trong Bài Tin Mừng, Đức Giêsu mặc khải Người là Bánh Hằng Sống ban sự sống cho nhân loại, thì trong Bài đọc II, thánh Phaolô cho thấy hoa trái của hồng ân ấy nơi cộng đoàn tín hữu. Ngài viết: “Bởi vì chỉ có một tấm bánh, và tất cả chúng ta cùng chia sẻ một tấm bánh ấy, nên tuy nhiều người, chúng ta cũng chỉ là một thân thể” (1 Cr 10,17). Khi cùng đón nhận một Đức Kitô trong Bí tích Thánh Thể, chúng ta được liên kết với nhau trong cùng một thân thể mầu nhiệm. Thánh Thể không chỉ kết hợp chúng ta với Chúa mà còn kết hợp chúng ta với nhau.

Bởi đó, đời sống Thánh Thể luôn dẫn đến đời sống hiệp thông. Không thể thực sự yêu mến Chúa nơi bàn thờ mà lại thờ ơ với anh chị em mình. Không thể đón nhận Mình Thánh Chúa mà vẫn nuôi dưỡng hận thù, chia rẽ hay ích kỷ trong lòng. Thánh Gioan Kim Khẩu đã nhắc nhở: “Bạn muốn tôn kính Mình Thánh Chúa Kitô sao? Đừng khinh thường Người nơi những người nghèo khổ.” Quả thật, việc tôn thờ Thánh Thể phải được nối dài bằng đời sống yêu thương, tha thứ và phục vụ.

Đồng thời, Thánh Thể cũng là nguồn sức mạnh cho sứ mạng của Hội Thánh. Sau mỗi Thánh lễ, chúng ta được sai đi để đem tình yêu của Đức Kitô đến cho gia đình, giáo xứ và môi trường sống của mình. Việc tham dự Thánh lễ không kết thúc nơi cửa nhà thờ, nhưng tiếp tục trong đời sống hằng ngày bằng những việc làm cụ thể của đức tin và đức ái.

Ngày nay, giữa một thế giới đang bị chia rẽ bởi ích kỷ, hận thù và chủ nghĩa cá nhân, Thánh Thể vẫn tiếp tục xây dựng sự hiệp nhất, chữa lành những đổ vỡ và làm cho Hội Thánh trở thành dấu chỉ sống động của tình yêu Thiên Chúa giữa lòng nhân loại.

Kết Luận

Từ manna trong sa mạc đến Bánh Hằng Sống là chính Đức Kitô, Lời Chúa hôm nay cho chúng ta thấy một hành trình kỳ diệu của tình yêu Thiên Chúa. Nếu xưa Thiên Chúa dùng manna để dạy dân Israel biết cậy dựa vào Người, thì hôm nay Người còn ban cho chúng ta một hồng ân cao cả hơn: chính Mình và Máu Đức Kitô làm của ăn nuôi dưỡng chúng ta trên hành trình tiến về Nước Trời.

Ước gì mỗi lần tham dự Thánh lễ, chúng ta ý thức rằng mình đang đến gặp chính Đức Kitô, Đấng đã yêu thương và hiến mạng sống vì chúng ta. Ước gì mỗi lần rước lễ, chúng ta biết mở lòng đón nhận sự sống của Người, để ngày càng gắn bó với Chúa hơn, yêu thương anh chị em hơn và nhiệt thành hơn trong sứ mạng làm chứng cho Tin Mừng. Nhờ được nuôi dưỡng bằng Bánh Hằng Sống, xin cho mỗi người chúng ta trở nên dấu chỉ của tình yêu, sự hiệp nhất và niềm hy vọng giữa thế giới hôm nay. Amen.